De Hubert Lampolaan: een eerbetoon aan een magisch realist
De Hubert Lampolaan is de tweede hoofdstraat in de nieuwe Regattawijk op Linkeroever. Net als bij de eerder vernoemde Hugues Pernath en binnenkort Jef Geeraerts, blijft Antwerpen trouw aan zijn literaire straatnamen in deze stadswijk. Toch had de Vlaamse schrijver Hubert Lampo (1920–2006) waarschijnlijk liever een straat gehad aan de rechteroever van de Schelde, die immers vaak het decor vormde voor zijn romans.
Wie was Hubert Lampo?
Lampo werd geboren in de Beerschotstraat, in de Antwerpse wijk Het Kiel, in een socialistisch gezin. Opmerkelijk voor die tijd: hij was niet gedoopt. In 1937 behaalde hij het diploma van onderwijzer. Zijn latere werk werd beïnvloed door de economische crisis van de jaren ’30, de opkomst van het fascisme en de gruwel van de Tweede Wereldoorlog. Hoewel hij kort lesgaf, koos hij uiteindelijk voor een carrière in de journalistiek. Bij de Volksgazet groeide hij al snel uit tot een veelgelezen cultureel redacteur. In 1965 werd hij benoemd tot hoofdinspecteur van de Openbare Bibliotheken.
Met meer dan veertig romans, tientallen essays, novellen en toneelstukken, waarvan vele vertaald werden in meerdere Europese talen, liet Lampo een indrukwekkend literair oeuvre na. Hij werd bekroond met maar liefst 25 literaire prijzen en onderscheidingen.
Voor generaties Vlaamse scholieren was hij een vaste waarde. Zijn bekendste werk, De komst van Joachim Stiller (1959), was jarenlang verplichte lectuur op colleges en lycea. Het boek kende 44 herdrukken en werd vertaald in een twintigtal talen. De verfilming door Harry Kümel in 1976 haalde hoge kijkcijfers in Vlaanderen en Nederland. Deze roman is een schoolvoorbeeld van het magisch realisme, een stijl waarin het bovennatuurlijke op zo’n geloofwaardige manier wordt gepresenteerd dat de lezer het tijdelijke als werkelijkheid aanvaardt.
In de jaren ’60 en ’70 was Hubert Lampo een gevierd auteur. Op de Boekenbeurs – toen nog zonder de overvloed aan kookboeken – behoorde hij steevast tot de publiekslievelingen. Titels als Hermione betrapt, De goden moeten hun getal hebben, Een geur van sandelhout en De prins van Magonia zullen velen boven de vijftig nog herkennen.
Toch keerde het literaire tij. Naarmate de jaren vorderden, werd zijn werk steeds vaker bekritiseerd omwille van de – volgens sommigen – naïeve stijl en simplistische plots. Lampo nam die kritiek zwaar op en voelde zich erdoor miskend. Later in zijn leven verhuisde hij naar de Kempen. De dood van zijn vierde vrouw greep hem diep aan. In 2006 overleed hij op 85-jarige leeftijd in een rusthuis in Essen.
In zijn roman De vingerafdrukken van Brahma introduceerde hij het personage Jeronimus van Swyndrecht. Een van diens zinnen prijkt vandaag op een stoeptegel in de Regattawijk – een subtiel, maar betekenisvol eerbetoon aan een schrijver die ooit tot de grootsten van Vlaanderen werd gerekend.
Originele tekst van Hugo De Ridder, herwerkt door Ben Pottiez
Wist je dat?
Lampo’s bekendste boek begon met een brief die hij echt ontving
De inspiratie voor De komst van Joachim Stiller (1959) begon met een geheimzinnige brief die Lampo naar eigen zeggen écht ontving, ondertekend door “Joachim Stiller” – nog vóór hij met het boek begonnen was. Of dit een literaire stunt of authentieke ervaring was, heeft hij nooit helemaal opgehelderd. Deze anekdote voedde het mysterie rond zijn werk en versterkte zijn reputatie als meester van het magisch realisme.
Hij schreef onder een vrouwelijke pseudoniem
Lampo publiceerde ooit een roman onder het pseudoniem “Judit Vincx”, zogezegd een vrouwelijke schrijfster. Het boek heette Het Graalboek (1975), een esoterisch werk waarin hij zijn fascinatie voor symboliek en mythen kon botvieren. De literaire wereld werd pas later op de hoogte gebracht van zijn auteurschap. Dit experiment toonde zijn speelsheid en zijn interesse in identiteitswisselingen – een thema dat ook in zijn romans terugkomt.
Lampo was een pionier in bibliotheekbeleid
Als hoofdinspecteur van de Openbare Bibliotheken in Vlaanderen (vanaf 1965) zette Lampo zich actief in voor de modernisering van het bibliotheekwezen. Hij pleitte voor leesbevordering en een brede toegankelijkheid van literatuur voor iedereen, lang voor dat mainstream beleid werd. Zijn dubbele rol als schrijver én beleidsmaker maakte hem uniek in het Vlaamse literaire landschap.
Informatie
UIT
Het boek De vingerafdrukken van Brahma
LOCATIE
Hubert Lampolaan,
hoek Blancefloerlaan
ZONE
BLANCEFLOER
MATERIAAL
Arduin
GEPLAATST
2018
Boek
BEKENDE ANTWERPENAAR
Bernard Dewulf
Auteur
Benieuwd?
Lees de tekst van Bernard Dewulf
in het boek ‘Citaat op Straat’.
